21 mei 2026, 19.00-21.00, met receptie achteraf

Aula Jean Monnet, Parkstraat 51, Leuven

(in het Engels)

Hoe heeft het huidige genocidale geweld onze wereld veranderd?

Sinds 1948 is de wereld ingrijpend veranderd. Hoewel de VN in 1948 moedig de universaliteit van de mensenrechten verkondigde en genocide radicaal verbood, bleven deze beginselen beperkt door politieke realiteiten die werden gedomineerd door de Koude Oorlog, voortdurende kolonisatie en de heerschappij van de natiestaat met zijn homogeniserende ideaal. Toch voerden veel nieuw opgerichte staten in Azië en Afrika politieke systemen in die gericht waren op het creëren van vreedzame coëxistentie van verschillende etnisch-religieuze gemeenschappen, soms na een periode van hevig etnisch-religieus geweld. Postkoloniale spanningen konden soms niet worden bedwongen: in Rwanda bijvoorbeeld waren burgeroorlogen nooit ver weg, wat uiteindelijk culmineerde in de genocide van 1994. Ook communistische systemen pleegden, terwijl ze etnisch-religieuze gemeenschappen onderdrukten, massamoorden en genocide (Cambodja 1975-79). In het Westen verdwenen dergelijk extreem geweld, etnisch-religieuze zuiveringen en genocide vrijwel volledig, en dankzij dekolonisatie en de détente van de Koude Oorlog in de jaren zeventig konden de mensenrechten opnieuw worden gedefinieerd als sleutelelementen van de nieuwe identiteit. Het einde van de Koude Oorlog (dat uiteindelijk toch niet zo definitief lijkt te zijn) bracht etnisch-religieuze zuiveringen en genocide echter terug naar Europa, terwijl de ‘opkomst van de rest’, de ‘provincialisering’ van het Westen en de terugkeer van het imperium vandaag de dag de internationale orde fundamenteel destabiliseren. Liberale en humanitaire waarden worden gedevalueerd en het internationaal recht wordt met hernieuwde intensiteit betwist.

Hoe verhouden de huidige, aan de gang zijnde genocides – in Gaza, in Soedan – zich tot deze ingrijpende veranderingen in de geopolitiek, de waarden en de internationale rechtsorde? Wat zorgt ervoor dat geweld uitmondt in genocide, en wat kan er gedaan worden en door wie om dit te voorkomen? Wat kan de rol van het internationaal recht zijn?

In deze Multatuli-lezing gaat LIAS-fellow Uğur Ümit Üngör (Geschiedenis & Sociologie, Universiteit van Amsterdam) in op deze vragen.

Aansluitend volgt een panelgesprek met Yuki Miyamoto (Ethiek, DePaul University), Nahed Samour (Rechten, Radboud Universiteit) en Dirk Moses (Internationale Betrekkingen, The City College of New York). Peter Vermeersch (LINES, KU Leuven) zal het debat modereren.

Inschrijven >

Deze lezing, deel van het LIAS-project Why genocide? Structures, systems and human responses, wordt samen met​​​​​​​ Metaforum georganiseerd, in het kader van de reeks Multatuli-lezingen.

Multatuli-lezing

De naam Multatuli is onlosmakelijk verbonden met verzet tegen koloniale en neokoloniale onrechtvaardigheid en met de confrontatie tussen culturen. Multatuli-lezingen houden in die zin verband met Noord-Zuid verhoudingen, met mondiale rechtvaardigheid en met wat Westerse samenlevingen verplicht zijn ten aanzien van andere culturen en gemeenschappen. Het thema van de Multatuli-lezing heeft ook betrekking op de uitdagingen van de multiculturele samenlevingen van de toekomst. Een overzicht van vorige lezingen vind je hier.